Poradnik

Opuchnięte kostki na urlopie – czy jest się czym martwić?

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr

Obrzęk i jego przyczyny

Obrzęk powstaje, gdy w tkankach gromadzi się za dużo płynu. Dzieje się tak zwykle w następstwie urazów, reakcji alergicznych, ukąszeń, stanów zapalnych czy zakażeń. Kiedy jednak obrzęk pojawia się bez wyraźnej przyczyny, nierzadko zaczynają nasuwać się wątpliwości, skąd taki objaw i co z nim dalej zrobić.

Co w takim razie może być taką nieoczywistą przyczyną powstawania obrzęków?

Utrudniony odpływ krwi do serca, który może być wywołany uciskiem przez zbyt ciasne ubrania albo otyłość. Siedzenie lub stanie prowadzą do gromadzenia obrzęku w najniżej położonych częściach ciała, czyli w okolicach kostek. Niewydolność serca, nerek czy wątroby mogą powodować nadmierne gromadzenie wody w organizmie. Dodatkowo, zwłaszcza latem, powstawaniu obrzęków sprzyjają wysokie temperatury. Właśnie dlatego w gorącym klimacie dolegliwości mogą ulec nasileniu.

Wysokie temperatury mogą sprzyjać powstawaniu obrzęku

Czy obrzęk może być groźny?

Większość obrzęków kostek jest niegroźna, jednak w niektórych przypadkach mogą one być oznaką zagrożenia zdrowia lub nawet życia.

Kiedy powinniśmy udać się do lekarza?

Objawy alarmowe to: obrzęk tylko jednej kończyny, różnica obwodów większa niż 3 centymetry, obrzęk i stan zapalny w okolicy rany, szybko rozwijający się obrzęk po ukąszeniu owadów, obrzęk z towarzyszącymi zmianami skórnymi (np. rumieniem czy wysypką), duszności lub łatwe męczenie się przy wysiłku.

Jak postępować w przypadku pojawienia się obrzęku?

Gdy pojawia się obrzęk, najlepszym, co możemy zrobić, jest zapewnienie sobie ruchu lub choćby uniesienie nóg do góry i chłodne okłady. Jeśli mamy przy sobie apteczkę, pomogą nam również bandaże uciskowe. Wspomagająco możemy zastosować reklamowane w telewizji „leki przeciwżylakowe“, dostępne w aptekach bez recepty. Jeżeli wydaje nam się, że obrzęk stanowi reakcję alergiczną, możemy zastosować preparaty wapnia i leki przeciwhistaminowe, dostępne również bez recepty. Z kolei jeśli przyczyną obrzęku jest uraz, np. skręcenie, ważne jest szybkie schłodzenie lodem, a następnie stosowanie żeli i doustnych leków o działaniu przeciwzapalnym (np. ibuprofenu).

W zależności od przyczyny obrzęku, istnieje wiele sposobów przeciwdziałania

Co robić, aby uniknąć zakrzepicy i spuchniętych kostek w podróży?

Podczas podróży najlepszą receptą jest ruch. Kiedy jest to możliwe, warto wstać i pobudzić krążenie dzięki krótkiemu spacerowi. Należy też dbać o nawodnienie organizmu. Ryzyko wystąpienia niebezpiecznej zakrzepicy w samolocie jest takie samo jak w samochodzie czy autobusie. Jednak wzrasta ono dopiero w podróżach powyżej 4 godzin, dlatego nie wpadajmy w panikę, jeśli przemieszczamy się na krótszych dystansach. Przed dłuższą niż 4 godziny podróżą powinniśmy zaopatrzyć się w specjalne podkolanówki uciskowe. Warto też zasięgnąć porady flebologa – lekarza zajmującego się chorobami żył i zakrzepicą.

Jeśli obawiamy się o swoją kondycję w podróży, zasięgnijmy porady lekarza

O czym powinniśmy pamiętać?

Nie należy lekceważyć potencjalnych przyczyn obrzęków. Aspiryna czy leki przeciwżylakowe bez recepty, wbrew temu, co głoszą reklamy, nie zabezpieczają przed wystąpieniem zakrzepicy żylnej. Przed dłuższą podróżą zgłośmy się do lekarza, aby wyjaśnić, czy potrzebne są profilaktyczne zastrzyki przeciwzakrzepowe. Traktujmy to zalecenie bardzo poważnie, jeśli jesteśmy obciążeni: żylakami, chorujemy na trombofilię, zakrzepicę lub zator (lub choroby te pojawiły się w naszej rodzinie), stosujemy estrogeny, przebyliśmy w ciągu 30 dni operację lub poród, mamy unieruchomioną nogę, chorujemy na nowotwór lub inną ciężką chorobę. Jeżeli wiemy, jak zapobiec obrzękom, warto sobie pomóc – w końcu urlop nie jest od tego, aby martwić się spuchniętymi kostkami.

Zapewnienie sobie odrobiny ruchu w podróży może uchronić nas przed przykrymi dolegliwościami

Ćwiczenia przeciwzakrzepowe i przeciwobrzękowe w podróży

Żadne ćwiczenie nie zastąpi możliwości wstania i przejścia kilkudziesięciu kroków. Dlatego staraj się wybierać miejsca przy przejściu. Jeśli siedzisz przy oknie, nie kładź bagażu pod nogami, aby przynajmniej co godzinę móc wykonać proste ćwiczenia. Co najmniej 10 razy naprzemiennie stawiaj stopę na palcach i pięcie, tak, by napiąć mięśnie łydek, przyciągnij kilka kolana do klatki piersiowej.

Więcej sposobów na bezpieczną i bezbólową podróż zobaczysz w tych filmikach:

Autorem artykułu jest dr n. med. Michał Molski, specjalista chirurgii naczyniowej i flebolog ze Szpitala Eskulap – Centrum Leczenia Chorób Serca i Naczyń

2 komentarze

    • Kasia Olczyk Odpowiedz

      Pani Małgorzato, cieszymy się, że skorzystała Pani z wiedzy i ćwiczeń zawartych w filmach. Jeśli ma Pani jakieś pytania, zachęcamy do podzielenia się nimi w komentarzu. Pozdrawiamy serdecznie!

Napisz komentarz